Kinezjofobia czyli trauma ruchu… czy tak różna od zwykłej traumy?

Kinezjofobia czyli trauma ruchu, czy tak różna od zwykłej traumy❓

Fobie to groźny przeciwnik każdego z nas w życiu codziennym. W pracy fizjoterapeuty czy ortopedy są rzadko brane pod uwagę. Kinezjofobia to trauma, w ktorej występuje obawa przed wykonywaniem konkretnego ruchu lub czynności. Związana jest z epizodem bólowym lub urazem, który Twoja psychika zapamiętała i obecnie wzbudza przerażenie na samą myśl😬 Ten typ fobii stoi bardzo niedaleko od takich jak np. strach przed jazdą samochodem po poważnym wypadku komunikacyjnym🚗📖

Przykładów można tu mnożyć, jednak żeby złapać kontekst wymieńmy najczęstsze:

  • obawa przed schylaniem się/podnoszeniem ciężkich przedmiotów po wielokrotnych epizdodach rwy kulszowej💢
  • obawa przed bieganiem, skokami i powrotem do gry po rekonstrukcji więzadła czy skręceniu kostki🦵
  • przerażenie na myśl o ruchu odwiedzenia ręki po zwichnięciu barku🙋💔

Emocje i ich konsekwencje

Trauma/uraz, której wynikiem jest fobia często nacechowana jest emocjonalnie, np. długi i intensywny okres bólu, długie wykluczenie z normalnego funkcjonowania, uczucie potwornego bólu w momencie urazu czy w długi czas powrotu do treningów😞

Jakie konsekwencje funkcjonalne niesie za sobą kinezjofobia❓

  • Zesztywnienie stawowe i ograniczenie mobilności
  • Zrosty pooperacyjne/pourazowe
  • Funkcjonalna niestabilność stawu lub segmentu kręgosłupa
  • Brak progresji w leczeniu
  • Brak redukcji bólu i obrzęku

Taki problem jest jak samo napędzające się koło:

Obawa ➡️ brak obciążenia ➡️ atrofia mięśni ➡️ osłabienie stabilizacji ➡️ ograniczenie ruchomości ➡️zesztywnienie tkanek ➡️ więcej bólu ➡️ jeszcze większa obawa... 💢

A więc z tą fobią należy walczyć jak najszybciej – my fizjoterapeuci, psycholodzy i lekarze mamy do tego narzędzia🔧

Podatność na kinezjofobię

Kto jest podatny na traumę ruchu❓

  • Osoby o wysokiej wrażliwości, łatwości do wiązania emocjonalnego z czynnością –
  • Pacjenci, u których rehabilitacja zakończyła się na poziomie terapii manualnej – uraz nigdy nie został przetorowany ruchowo i nie wypracowana została tolerancja na obciążenie w konkretnym aspekcie np. dynamiczne zwroty kierunków u piłkarzy – pacjenci z niewprowadzonymi kompensacjami pourazowymi (za równo świadomymi jak i nieświadomymi)
  • Osoby dotknięte kilkukrotnym urazem/bólem w tym samym obszarze (np w wyniku niewyprowadzonych kompensacji 🙈)
  • Osoby nadmiernie przejmujące się/skupiające się na swoim problemie lub przykładające nadzwyczajną wagę do urazu
  • Osoby z już występującymi fobiami na innym tle

Jak pracować z fobią ruchu?

  • Fizjoterapia🦵 – przede wszystkim wyeliminowanie czynnika sprawczego. Pełne wyprowadzenie kompensacji ruchowych, torowanie ruchu i wyrabianie tolerancji obciążenia tkanek jest tutaj niezbędne. Jak to zrobić?
    Poprzez odpowiedni trening stopniowo wystawiający pacjenta na wrażliwe ruchy jednocześnie wzmacniając w pacjencie poczucie kontroli tego ruchu. Jeżeli problem pochodzi z napięcia mięśniowego lub jakiejś dysfunkcji – należy ją wyeliminować.
  • Psychoterapia i psychiatria📖 – tu jest wspomaganiem(ale nie zawsze!). Jeżeli pacjent nie wypracuje kontroli nerwowo-mięśniowej w danym ruchu – dojdzie do powtórnego urazu a trauma się pogłębi. Czasem jednak trauma jest dominującą i żeby móc przeprowadzić odpowiednią rehabilitację najpierw potrzebna jest praca psychoterapeuty/farmakologia, która pozwoli na przełamanie pacjenta do ruchu.
    Psychoterapia jest również dominującym aspektem kinezjofobii jeżeli pacjent jest w pełni wyprowadzony ale jednak np. boi się powrotu na boisko.
  • Ortopedia i leczenie operacyjne 💢 – tak… Jeżeli trauma nie jest sama w sobie traumą a jest spowodowana brakiem więzadła lub jakimś uszkodzeniem – traumy się nie pozbędziemy powyższymi metodami. Wtedy do akcji wchodzi ortopeda z zabiegiem, dzięki któremu można w pełni wyprowadzić pacjenta z fobii i przywrócić pełną sprawność. Fobia więc nie musi być nadrzędna, może być też wtórna do uszkodzenia.

Temat fobii😬 (nie tylko kinezjofobii) jest bardzo rozległy, jednak niezmiernie ważny i dotyka dużą część pacjentów. Jej długofalowe konsekwencje potrafią być zatrważająco poważne.

Pamiętajmy więc o emocjach!

Pozdro
Kuba🙋
Stacja Fizjoterapia

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *